Asseblief Pappa, moenie!

Hulle stap nou al vir drie dae deur hierdie dorre streek, die ou man, sy seun en die twee helpers met die donkie met die vrag hout op sy rug. Die son brand genadeloos op hulle neer. Die stemme raas in die ou man se kop en dreig om hom mal te maak. Dis hierdie vervloekte stemme, alewig die stemme. Soms klink dit soos die gezoem van ’n groot swerm bye. Ander kere weer soos ’n groot skare mense wat almal tegelyk deurmekaar praat en skreeu. Daar is ook ander kere dat een stem bo hierdie geroesemoes in sy kop uitstyg en hy Die Stem duidelik kan hoor. Soos daardie eerste keer toe Die Stem hom beveel het om al sy besittings te vat en weg te trek sonder om vir hom te sê presies waarheen en waarom hy moes trek. Hy onthou egter dat Die Stem gesê het hy sal hom ’n land gee waar hy en sy nageslag sal kan woon en sy nageslag ontelbaar groot sal maak. Hy kan nie verklaar waarom hy Die Stem geglo en gehoorsaam het nie en soos hulle nou hier stap dwarrel sy verwarde gedagtes deur sy kop en telkens wonder hy of hulle nie moet omdraai nie. Wat wil hierdie Stem van hom hê?

Die ou man se gedagtes word onderbreek toe die seun skielik die stilte verbreek en vra: “Pa?” “Ja, my seun?”, vra die ou man. En die seun vra: “Hier is vuur en hout, maar waar is die lam om te offer?” Die ou man skrik. Hoe kan hy vir sy seun sê waarheen hulle op pad is en wat daar gaan gebeur. Hy verstaan dit dan self nie. Die Stem het hom dan gereeld belowe dat hy hom ’n groot nageslag sou gee. “Ek sal jou ‘n groot nasie maak, Ek sal jou seën en jou ‘n man van groot betekenis maak,” het Die Stem hom beloof. En nou, as hy doen wat Die Stem hom beveel het, gaan dit mos nooit gebeur nie.

Hy onthou ook daardie nag toe hy deur ‘n diep slaap oorval is en die angs en groot donkerte wat hom oorweldig het. Toe het Die Stem vir hom gesê: “Weet beslis dat jou nageslag vreemdelinge sal wees in ‘n land wat nie aan hulle behoort nie. Daar sal hulle slawe wees en onderdruk word, vier honderd jaar lank. Maar Ek sal die nasie straf wat van jou nageslag slawe maak, en dan sal hulle met baie besittings wegtrek. Jy sal in vrede sterf en op ‘n hoë ouderdom begrawe word.” Wat het dit tog alles beteken?, wonder die ou man terwyl hulle voortstap met die son wat genadeloos neerbrand. Hoekom raas my kop so onophoudelik, wonder die ou man. Is dit die son en hitte wat die gedagtes so in sy kop los skroei. Soos daardie dag toe hy by die groot bome van Mamre voor sy tent in die son gesit en ingesluimer het. Dis mos toe dat hy daardie snaakse droom gehad het. Daar het mos drie manne daar by hom aangekom en Sarai het vir hulle kalfsvleis en roosterkoek voorgesit. En een van daardie manne het toe mos weer daardie belofte herhaal dat hy en Sarai ’n seun sou hê uit wie ’n groot nageslag, meer as die sterre van die hemel, gebore sou word.

Hoe het dit gebeur dat ons nou in hierdie onhoubare situasie beland het, wonder die ou man. Hy is wel vandag ’n baie ryk en magtige man. Maar miskien is hierdie opdrag wat hy nou moet uitvoer sy straf vir die manier waarop hy Sarai in Egipte misbruik het om sy eie bas te red en die Egiptenare vir hom kleinvee, beeste, donkies, slawe en slavinne, donkiemerries en kamele gegee het om hom uit hul land te kry. Die ou man is skaam want daar by Gerar het hy weer voorgegee dat Sarai sy suster is en koning Abimelek haar toe laat haal het om met haar te trou. En toe die waarheid uitkom trek hy weer voordeel uit sy leuens en bedrog. Abimelek het mos toe gesê: “Ek gee aan jou broer duisend stukke silwer. Dit is om almal wat by jou is, te laat stilbly en om te wys alles is in orde.”

En hier stap hulle nou en is amper by die plek waar hy die onmenslike opdrag van Die Stem moet gaan uitvoer. Dit is so ’n bisarre opdrag. Net soos die opdrag dat hy en al die mans in sy gesin en huishouding die voorhuid van hul penisse moet afsny as ’n teken van die verbond wat Die Stem met hom gesluit het. Hy verstaan nie die voorliefde wat Die Stem vir bloed en bloedoffers het nie. Maar daar is hierdie onkeerbare drang in hom wat dit onmoontlik maak om te weier om die opdragte van Die Stem uit te voer. En hier is hulle nou in Moria aan die voet van die berg. Die tyd van waarheid het aangebreek.

Die ouman stop, haal die vrag hout van die donkie af en sit dit op die skouers van sy seun. Hy beveel die twee helpers om daar by die donkie vir hom te wag maar ontwyk hul vraende oë. In stilte klim die ou man en die seun die berg uit. Toe hulle bo kom soek die ou man ’n gelyk plek en beveel die seun om hom te help om groot klippe aan te dra om ’n groot klipstapel te bou. Daarna plaas die ou man die stapel hout bo-op die klipstapel. Hulle sit ’n rukkie om te rus en toe neem die ou man die rieme waarmee die bondel hout vasgebind was, druk die seun op die grond vas en bind sy hande en voete met die rieme vas. “Pappa nee!”, skree die beangste seun. “Hoekom bind pappa my vas?” Die ou man antwoord nie maar tel die seun op en sit hom bo-op die stapel hout neer. Skielik besef die seun wat nou gaan gebeur. “Asseblief pappa, nee, Asseblief moet my nie slag nie!” gil hy. Hy huil en kerm maar die ou man haal die lang mes uit die skede. Hy het nie ’n keuse. Dit raas in sy kop en al wat hy onthou is hierdie onmenslike opdrag wat hy nou moet uitvoer. “Asseblief pappa, ek beloof om nooit weer stout te wees nie.” “Asseblief, asseblief, asseblief” , kerm die seun. Die ontsettende angs in sy seun se stem sny deur die ou man se siel maar hy kan homself nie keer nie. Hy lig die mens op om sy seun te slag. Hy voel duiselig en verward en die stemme in sy kop raas al harder. En toe skielik hoor hy weer Die Stem bo al die geraas in sy kop uitstyg. “Los jou seun! Moenie iets aan hom doen nie. Nou weet Ek dat jy My dien: jy het nie geweier om jou seun, jou enigste seun, aan My te offer nie. Ek lê ‘n eed af by Myself dat Ek jou baie sal seën oor wat jy gedoen het: jy het nie geweier om jou seun, jou enigste seun, aan My te offer nie. Ek sal jou vrugbaar maak en jou nageslag so baie maak soos die sterre aan die hemel en soos die sand van die see. Jou nageslag sal die stede van sy vyande in besit neem. In jou nageslag sal al die nasies van die aarde geseën wees, want jy het My gehoorsaam.”

Die ou man weet nie of die seun ook Die Stem gehoor het nie maar die verwildering, verwyt en vrees (kan dit selfs haat wees) wat hy in sy seun se oë gesien het toe hulle weer die terugtog huis toe aanpak, sal hom seker vir die res van sy lewe soos ’n verwytende skaduwee agtervolg. Hy hoop nie dit sal ooit weer vir ’n vader nodig wees om sy eie seun te offer nie. Maar sy kop raas al weer en hy hoor dofweg ’n stem wat vra:” My God, My God, waarom het U my verlaat?”

Latest Posts

  • The Unbearable Pain of Being
    The Unbearable Pain of Being
    Foreword Anli Schuin 20 February 1968 – 13 November 2003 On 13th November 2018 we will mark the 15th anniversary of the night Anli, our daughter, sister, mother, aunt and sister-in-law, ended her own life and changed all our lives for ever. This collection of poems and...
  • Afrikaans-Japannese Woordeboek
    Afrikaans-Japannese Woordeboek
    アフリカーンス語・日本語辞典 Die Suid-Afrikaanse Akademie vir Wetenskap en Kuns het vroeër vanjaar (2018), ‘n besondere Erepenning toegeken aan prof. E.F. (Ernst) Kotzé vir uitnemende bydrae tot en diens aan Afrikaans as wetenskaps- en standaardtaal. Prof. Kotzé is emeritus hoogleraar en navorsingsgenoot en dosent van die Nelson Mandela Universiteit in Port Elizabeth....

In hierdie boek kyk Jean Oosthuizen krities na die NG Kerk se geskiedenis sedert Jan van Riebeeck se aankoms in die Kaap, tot waar die kerk vandag is. In sy bestaan van meer as 350 jaar het die NG Kerk en die Nasionale Party so verstrengel geraak dat die kerk as “die Nasionale Party in gebed” bekend gestaan het. Die teoloog Ferdinand Deist se voorspelling in die laat tagtigerjare dat die kerk sal ondergaan wanneer apartheid tot ’n einde kom, blyk vandag in die kol te wees. As instelling wat apartheid uit die Bybel geregverdig en verdedig het, het die kerk se vernietigende invloed nie alleen gemeenskappe in Suid-Afrika van mekaar vervreem nie – ook lidmate wat kritiese vrae gestel het, is na die periferie geskuif. Talle individue se menswaardigheid is geskend en verskeie loopbane is onder die dekmantel van Christenskap vernietig, soos die skrywer self kan getuig. Oosthuizen se blik strek egter wyer as sy ervaring toe hy in 2013 as nuusredakteur van Kerkbode geskors is ná die opspraakwekkende Woordfees-debakel. Sy reis vanuit die kerk se binnekring sluit die verhale in van gelowiges sowel as ongelowiges wie se paaie met die NG Kerk gekruis het. Die opkoms en ondergang van die NG Kerk bied ’n kontemporêre blik op die tragiese geskiedenis van ’n instelling wat deur die aandadigheid aan verontregting stelselmatig irrelevant geraak het.

Jean se boek kan by enige van die bekende boekwinkels aangekoop word of van takealot.com bestel word teen die afslagprys van R 229. Die Boek kan ook as e-boek (Kindle weergawe) by Amazon.com aangeskaf word.